Dit is waarom er binnenkort een energiehub bij jou in de buurt komt (en waarom dit geweldig nieuws is!)

Dit is waarom er binnenkort een energiehub bij jou in de buurt komt (en waarom dit goed nieuws is!)

Wat is een energiehub, wat zijn de voordelen van een energiehub en hoe kun je er eentje beginnen? Lees alles wat je erover moet weten. Withthegrid ziet de urgentie nu omdat het bedrijven niet aangesloten kunnen worden op het net. Zo ook speciaal coördinator Ben Voorhorst die op 20 december het Landelijk Actieprogramma Netcongestie heeft aangeboden aan minister Rob Jetten.

Energihub
Een voorbeeld van een Energiehub (door AI gegenereerd)

Netcongestie oplossingen

Het is zeer noemenswaardig dat alle partijen een actieprogramma hebben opgesteld en ondertekend om netcongestie sneller op te lossen. Netcongestie belemmert op dit moment heel het land om te kunnen verduurzamen. Er zijn veel oplossingen aangedragen zoals een energiehub.

Er zijn 3 pijlers van acties gedefinieerd:

  1. Sneller bouwen – sneller realiseren van netuitbreidingen: Aanpak waarin verschillende projecten in een gebied in samenhang worden aangestuurd door provincies, Rijk, gemeenten en netbeheerders.
  2. Sterk sturen – sturen op betere benutting van het net: Met regelgeving, contractvormen, nettarieven, etc. Door ACM, netbeheerders, Rijk in samenspraak met netgebruikers.
  3. Vergroten flexibele capaciteit – publiek-private acties voor slimme oplossingen: Industrieën en bedrijven ontwikkelen en benutten flexibel energiegebruik. Door netgebruikers, netbeheerders, Rijk, provincies, gemeenten en ACM.

Doel is om ervoor te zorgen dat het net slimmer gebruikt wordt en de capaciteit van het net wordt vergroot. Een van de onderdelen om congestie op te lossen en meer bedrijven te kunnen aansluiten op het bestaande net is om energiehubs op te richten.

In dit artikel leggen we uit wat een Energiehub is, wat de voordelen zijn en hoe je daarmee kan beginnen.

Wat is een energiehub?

Een energiehub is een afgebakend fysiek gebied waar partijen onderling gecontracteerd vermogen met elkaar delen. Partijen zorgen er gezamenlijk voor dat ze binnen de afgesproken netcapaciteit blijven. Lokaal opgewekte energie wordt zoveel mogelijk lokaal en direct verbruikt. Wanneer er tekorten zijn wordt de opgeslagen energie (bijvoorbeeld in batterijen of warmtebuffers) als eerste benut. Mocht er dan nog een tekort zijn, dan wordt er energie aan het net onttrokken. Ditzelfde geldt voor overschotten. Te allen tijde moeten partijen ervoor zorgen dat zij binnen de afgesproken netcapaciteit blijven.

Waarom een Energiehub?

Een energiehub zorgt ervoor dat energie en netcapaciteit zo efficiënt mogelijk benut worden. Gezien netcongestie momenteel een grote belemmering vormt voor bedrijven om te elektrificeren en verduurzamen, is het bedrijven er alles aan gelegen om de wel beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk te benutten. Een energiehub zorgt voor de volgende voordelen zodat:

  • Bedrijven hun uitbreidingsplannen de komende jaren uit kunnen voeren.
  • Bedrijven hun verduurzamingssplannen de komende jaren uit kunnen voeren.
  • Bedrijven hun elektrificeringssplannen de komende jaren uit kunnen voeren.
  • Geeft deelnemers de mogelijkheid om zelf de regie te nemen en niet te hoeven wachten op de uitbreidingswerkzaamheden van het net.
  • Nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen en ook netcapaciteit kunnen krijgen.
  • De ambities van de RES’en gerealiseerd kunnen worden.

Bedrijventerrein als energiehub

Bedrijventerreinen zijn een voorbeeld van waar de behoefte voor en voordelen van een energiehub groot zijn. Bedrijven willen hun energiebehoefte elektrificeren en uitbreiden maar lopen tegen netcongestie aan. De capaciteit op het bedrijventerrein is in veel gevallen voldoende, echter de aansluitpunten (transformatoren) met het bovenliggende deel van het net vormt vaak een bottleneck.

Wanneer een bedrijf meer capaciteit nodig heeft, vraagt het meer capaciteit bij de netbeheerder. In tijden zonder netcongestie kreeg het bedrijf de extra capaciteit tot zijn beschikking door middel van een ATO (Aansluit- en transportovereenkomst). Deze capaciteit was 24/7 tot zijn beschikking ongeacht of deze 24/7 nodig was. Doordat er netcongestie is betekent het dat de netbeheerder geen capaciteit meer kan afgeven op deze traditionele manier (kanttekening dat netbeheerders alle zeilen bijzetten om de capaciteit van het net te vergroten en de investeringen de afgelopen jaren hebben verdubbeld).

Wanneer er een energiehub is stelt de netbeheerder de nog beschikbare capaciteit ter beschikking voor een nieuwe entiteit (bijvoorbeeld een energiecoöperatie). Deze coöperatie geeft leden de mogelijkheid de capaciteit onderling te verdelen. Op deze manier wordt deze optimaal benut.

Enkele voorbeelden zijn:

  • Het opladen van elektrische trucks als de zon schijnt.
  • Het kunnen plaatsen van een batterij om trucks ‘s nachts op te laden.
  • Het kunnen plaatsen van E-boilers om de lokaal opgewekte elektriciteit ook lokaal te gebruiken.
  • Industriële processen harder of zachter te kunnen zetten afhankelijk van hoeveelheid beschikbare elektriciteit.

De komende jaren zullen op de 3,500 bedrijventerreinen in Nederland heel veel nieuwe manieren toegepast worden om energie slim en lokaal op te wekken en te gebruiken.

Hoe begin ik een energiehub?

Het Landelijk Actieplan Netcongestie gaat ervoor zorgen dat energiehubs breder kunnen worden toegepast (actie punten 2.1.7 en 3.2.4).

  1. Organiseren en juridisch kader

Er zal o.a. gekeken worden naar standaard contractvormen tussen partijen onderling, met de netbeheerders en naar standaard statuten en standaard commerciële contracten. De overkoepelende juridische entiteit van de energiehub zal (zoals het op dit moment lijkt) een energie coöperatie zijn. Deze energie-coöperatie zal dan de beschikking hebben over het geaggregeerde gebruiksprofiel van de partijen.

  1. Ontsluiten en aanstuurbaar maken van apparaten

Wanneer duidelijk is welke partijen meedoen wordt ook helder welke apparaten alleen energie verbruiken en opwekken. Deze moeten real-time uitgelezen kunnen worden om te monitoren of binnen de capaciteit gebleven wordt. Daarnaast moet een deel van de apparaten ook veilig aangestuurd kunnen worden zodat bij tekorten of overschotten van energie deze afgeschakeld of opgeschakeld kunnen worden. Dit kan bij uitstek gedaan worden door de Withthegrid Teleport Gateway

  1. Monitoren en bijsturen

Door middel van Real-time data wordt duidelijk of aan de capaciteitsgrens van de netbeheerder wordt voldaan. Wanneer dit dreigt te gebeuren kunnen batterijen extra in werking worden gezet of industriële apparaten iets teruggeschroefd.

  1. Onderling afrekenen

Tot slot wordt onderling afgerekend aan de hand van welke partij welk deel van de gedeelde capaciteit op welk moment heeft benut.

Energiehub realiseren met Withthegrid?

Wil je weten hoe Withthegrid met haar partners kan helpen bij het realiseren van een energiehub? Neem contact op.